Panduan SmartHibah

Bab 01 · Asas Syariah

Definisi & Rukun Sah Hibah

Dari segi bahasa, Hibah bermaksud pemberian hadiah. Manakala dari segi istilah undang-undang Syariah, ia merujuk kepada suatu akad pemindahan hak milik harta secara sukarela oleh pemilik (Pemberi) kepada pihak lain (Penerima) semasa hidupnya tanpa mengharapkan sebarang balasan (iwad).

4 Rukun Wajib Hibah (Syarat Sah Syarak)

Pemberi Hibah (Al-Wahib)

Pemilik mutlak harta, berakal sihat, baligh, dan bertindak secara sukarela tanpa sebarang paksaan.

Penerima Hibah (Al-Mawhub lahu)

Sesiapa sahaja yang dipilih (Waris Faraid atau bukan waris). Bagi penerima di bawah umur 18 tahun, ia akan diwakili oleh Pemegang Amanah atau Wali yang sah.

Harta Dihibahkan (Al-Mawhub)

Harta yang bernilai, halal, wujud secara nyata sewaktu akad dibuat, dan bebas daripada sekatan hutang yang tidak dilindungi.

Lafaz Akad (Sighah Bertulis)

Dokumen pengisytiharan yang mengandungi penawaran (Ijab) dan penerimaan (Qabul) secara rasmi bertulis dan bertandatangan.

Bab 02 · Matlamat & Perbandingan

Matlamat Perlindungan & Analisis Perbandingan

Berbeza dengan pengurusan Faraid atau Wasiat biasa, perancangan melalui SmartHibah memainkan peranan kritikal dalam sistem kewangan keluarga dengan objektif utama untuk mengelakkan pembekuan harta selepas kematian:

✦ Mengelakkan Pembekuan Harta: Aset yang dihibahkan akan terus dipindahkan hak milik kepada penerima tanpa perlu melalui fasa pembekuan di institusi kewangan atau agensi pusaka.
✦ Melindungi Waris Tanggungan: Sangat membantu bagi situasi pasangan yang tiada anak lelaki, bapa tunggal, keluarga angkat, mahupun pemberian khas kepada anak istimewa.
✦ Menjamin Keharmonian Keluarga: Membantu meminimumkan risiko perbalahan, tuntutan bertindih, atau perebutan harta antara ahli keluarga terdekat selepas ketiadaan anda.

Jadual Perbandingan Ciri-Ciri Instrumen Pewarisan Harta

Ciri-Ciri Utama	SmartHibah	Wasiat Am	Hukum Faraid
Penerima Harta	Sesiapa sahaja (Bebas)	Bukan waris sahaja (Maksimum 1/3)	Waris sah sahaja
Kadar Agihan	Ditentukan pemilik (0-100%)	Terhad kepada kadar wasiat	Mengikut ketetapan Syarak
Persetujuan Waris	Tidak Perlu (Hak Mutlak)	Perlu jika melebihi had 1/3	Mutlak mengikut hukum asal
Kelajuan Proses	Sangat Pantas & Terus	Melalui Prosedur Probet (Memakan Masa)	Mengambil masa (Sijil Faraid)

Bab 03 · Klasifikasi Harta

Klasifikasi Jenis Harta

Pastikan aset yang ingin dirancang dikategorikan dengan betul bagi melancarkan proses pengesahan dokumentasi:

A. Harta Tak Alih (Hartanah)

Rumah kediaman (Teres, Kondominium, Pangsapuri, Flat) sama ada masih bercagar atau telah bebas hutang.
Tanah persendirian (Pertanian, Kedai, Komersial) atau tanah lot.
*Nota: Status geran individu atau strata mestilah sah dan berdaftar.

B. Harta Alih (Kewangan & Fizikal)

Akaun simpanan/semasa di institusi perbankan (Simpanan, Tabung Haji, ASB).
Portfolio saham tersenarai, Unit Amanah (Unit Trust), dan dana pelaburan patuh syariah.
Emas fizikal, emas digital, barangan berharga, serta kenderaan yang telah bebas hutang.

Bab 04 · Prosedur & Tuntutan

Prosedur Pelaksanaan & Protokol Tuntutan

Proses penyediaan dokumentasi digital bersama kami kini dipermudahkan melalui 4 fasa utama berikut:

01

Langkah 1 (Kemasukan Data)

Penyediaan dan pengisian maklumat peribadi pemberi, penerima, serta muat naik dokumen bukti hak milik aset.

02

Langkah 2 (Penjanaan Dokumen)

Sistem akan menstrukturkan dan menjana draf dokumen pengisytiharan yang menepati ketetapan hukum Syariah.

03

Langkah 3 (Semakan Pakar)

Semakan ketulenan maklumat, integriti rukun hibah, dan pengesahan dokumen oleh panel pakar perunding kami.

04

Langkah 4 (Pengesahan)

Pencetakan serta penandatanganan dokumen fizikal di hadapan 2 orang saksi lelaki Muslim yang layak.

Prosedur Tuntutan Apabila Berlaku Kematian Pemberi

Apabila berlaku kematian pemberi hibah, penerima hanya perlu mengikut langkah mudah ini untuk urusan pindah milik aset:

Pemberitahuan: Kemukakan Sijil Kematian rasmi kepada pihak pentadbir SmartHibah.
Pengesahan Dokumen: Pihak kami akan mengeluarkan Dokumen Deklarasi asal yang telah disahkan.
Pindah Milik Aset: Dokumen tersebut dibawa ke agensi berkaitan (Pejabat Tanah atau Bank) untuk penukaran nama secara terus tanpa melalui proses pembekuan harta pusaka.

Bab 05 · Dokumen Sokongan

Senarai Dokumen Sokongan Pemfailan

Untuk melancarkan pengesahan draf deklarasi hibah, sila sediakan senarai semak dokumen bukti hak milik yang wajib dimuat naik mengikut kategori harta:

Kategori Hartanah: Salinan Geran Hakmilik Sempurna, Perjanjian Jual Beli (SPA), dan Penyata Baki Pembiayaan Perumahan beserta bukti perlindungan MRTT/MLTT.
Kategori Kewangan: Salinan buku bank atau penyata akaun rasmi yang memaparkan nombor akaun pemilik dengan jelas.
Kategori Waris Bawah Umur: Salinan MyKid/Sijil Kelahiran penerima berserta Kad Pengenalan Pemegang Amanah (Pemegang Amanah) berdaftar yang dilantik.

Bab 06 · Soalan Lazim

Arkib Soalan Lazim (FAQ) & Bidang Kuasa Undang-Undang

Adakah hibah boleh ditarik balik?

Secara umumnya, ketetapan hukum menetapkan bahawa hibah yang sudah diserahkan (Qabd) tidak boleh ditarik balik KECUALI hibah yang dibuat oleh ibu, bapa, datuk, atau nenek kepada anak atau cucu kandung mereka.

Apakah syarat sah barang atau aset yang ingin dihibahkan?

Aset mestilah wujud semasa akad dilakukan, merupakan milik mutlak pemberi hibah, tidak terikat dengan sebarang tuntutan mahkamah atau sekatan undang-undang, serta mempunyai nilai komersial or manfaat menurut syarak.

Bolehkah rumah yang masih dalam pinjaman bank dihibahkan?

Boleh (atas status harta bercagar), dengan syarat pembiayaan perumahan tersebut dilindungi oleh polisi insurans atau takaful seperti MRTT atau MLTT yang akan melunaskan baki hutang secara automatik sekiranya berlaku kematian pemilik.

Bolehkah membuat dokumen hibah kepada anak angkat atau anak tiri?

Boleh dan amat digalakkan. Di bawah hukum Faraid, anak angkat dan anak tiri tidak dikategorikan sebagai waris mutlak (tiada hubungan darah), maka mereka tidak akan mendapat sebarang bahagian harta secara automatik. Melalui perancangan SmartHibah, anda mempunyai hak mutlak untuk menghibahkan sehingga 100% aset anda kepada mereka semasa anda masih hidup.

Apakah perbezaan antara dokumen draf Hibah dengan dokumen Wasiat?

Wasiat hanya berkuat kuasa selepas kematian pemilik harta, kadarnya terhad kepada maksimum 1/3 daripada baki harta, dan hanya boleh diberikan kepada bukan waris Faraid. Manakala Hibah dibuat dan berkuat kuasa semasa pemilik masih hidup, tiada had kadar agihan (0% - 100%), serta bebas diberikan kepada sesiapa sahaja.

Adakah penerima hibah yang masih bayi atau belum berumur 18 tahun boleh menerima aset?

Boleh. Bagi memenuhi syarat rukun Qabd (penerimaan atau kawalan harta), pengisytiharan hibah bagi waris di bawah umur (bawah 18 tahun) atau waris kurang upaya (OKU) wajib melantik seorang Pemegang Amanah yang akan menguruskan aset tersebut bagi pihak penerima sehingga mereka mencapai umur matang.

Bagaimana status dokumen hibah sekiranya penerima meninggal dunia terlebih dahulu sebelum pemberi?

Apabila akad hibah telah sempurna dimetrai (berlakunya penyerahan atau Qabd), aset tersebut secara rasminya telah bertukar hak milik kepada penerima. Sekiranya penerima meninggal dunia dahulu, aset tersebut akan dikategorikan sebagai harta pusaka penerima dan akan dibahagikan kepada waris-waris penerima mengikut hukum Faraid. Ia tidak akan kembali kepada pemberi asal (melainkan melibatkan hibah daripada ibu bapa kepada anak).

Adakah aset yang berada di luar negara boleh dimasukkan ke dalam sistem SmartHibah?

Sistem SmartHibah dirancang khusus berpandukan kepada Enakmen Hibah Kelantan 2022di dalam Malaysia sahaja. Bagi aset di luar negara, ia tertakluk kepada undang-undang dan perlaksanaan di negara terbabit.

Adakah simpanan akaun bersama (Joint Account) di bank boleh dihibahkan?

Bagi akaun bersama, pemilik hanya dibenarkan menghibahkan kadar bahagian milikan beliau sahaja (biasanya dikira berasaskan anggaran 50% daripada jumlah baki simpanan, melainkan terdapat perjanjian bertulis yang lain). Proses ini memerlukan penelitian draf yang lebih spesifik bagi mengelakkan pertikaian hak milik dengan pihak bank.

Bolehkah saya membuat hibah sekiranya saya disahkan menghidap penyakit kritikal?

Sekiranya pemberi berada dalam fasa penyakit kritikal yang tenat atau fasa Marad al-Mawt (sakit yang membawa kepada kematian), kesahihan akad hibah boleh dicabar di Mahkamah Syariah kerana rukun kesihatan akal dan kesukarelaan pemberi boleh diragui. Oleh itu, perancangan ini amat digalakkan untuk dibuat sewaktu tubuh badan masih sihat.

Adakah dokumen deklarasi hibah digital ini perlu disahkan oleh Mahkamah Syariah dengan segera?

Dokumen deklarasi bertulis yang ditandatangani bersama 2 saksi Muslim yang adil sudah sah di sisi Syarak sebagai bukti niat dan akad. Proses pengesahan (isbat) di Mahkamah Syariah biasanya hanya akan dilakukan oleh penerima manfaat selepas berlakunya kematian pemberi (sebagai dokumen sokongan untuk perintah pindah milik agensi).

Apakah peranan 2 orang saksi lelaki Muslim di dalam Langkah 4 proses pelaksanaan?

Dua orang saksi berfungsi sebagai ejen pengesahan luaran. Mereka bertanggungjawab menyaksikan bahawa proses penawaran (Ijab) dan penerimaan (Qabul) dokumen berlaku tanpa paksaan, pemberi berada dalam keadaan sihat mental, serta tiada pemalsuan maklumat berlaku sewaktu cetakan fizikal ditandatangani.

Masih ada persoalan?

Pasukan penasihat kami sedia membantu menjawab soalan spesifik berkaitan situasi keluarga anda.

Hubungi Penasihat

Nota Penafian Sempadan Perundangan: Senarai undang-undang khusus dan keperluan pengisytiharan rasmi adalah tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah negeri masing-masing. Pihak SmartHibah menyediakan draf bertaraf profesional berdasarkan standard perundangan terkini dengan nota penafian bidang kuasa mutlak mahkamah tersebut.

Fahami Hibah, Selangkah Demi Selangkah